Ecare. Puur voor zorg

Home > Nieuws > Zorgafhankelijk zijn voor een dag

Zorgafhankelijk zijn voor een dag

Hoe is het om afhankelijk te zijn van zorg en om je volledig over te geven aan de hulp van anderen? Om gedeeltelijk antwoord te krijgen op die vraag, heb ik samen met drie collega’s van Ecare en andere geïnteresseerden meegedaan aan een inleefsessie bij het Zorgtrainingscentrum (ZTC) in Zwolle. Iedere deelnemer (simulant) verplaatste zich van negen uur ‘s ochtends tot vier uur ’s middags in de rol van een zelfverzonnen zorgbehoevende. Zo was ik die dag Frans, een man van zestig die dertig jaar geleden een hersenbloeding heeft gehad. Frans kan zich alleen nog dingen van vóór het hersenletsel herinneren. Hij is dus een dertigjarige piloot, en niet iemand van zestig die in een verpleeghuis woont.

Opstaan

Om negen uur lig ik in bed, met alleen een T-shirt en onderbroek aan. Ik deel mijn kamer met Ineke, een projectmedewerker bij Zorggroep Noorderboog. Vandaag is zij een vrouw van negentig die geestelijk goed bij is, maar in een rolstoel de dagen door moet brengen. We zitten meteen in onze rol. We zijn zojuist wakker geworden. Zij verwijt me dat ik hard heb gesnurkt vannacht, maar daar reageer ik niet op. We wachten op de verplegers die ons uit bed komen halen. “Goedemorgen, hebben jullie lekker geslapen?” Twee totaal onbekende verplegers lopen richting mijn bed. “Zo meneer, wilt u vandaag onder de douche of in bad?” “In bad”, antwoord ik.

In bad

Niet veel later loop ik over de gang van het nagebootste verpleeghuis. Naast me loopt een van de verpleegsters met de rest van mijn kleren in haar handen. Ze schuift de deur naar de badkamer open. Het is een kale vierkante kamer met een bad, een stoel en een tillift. De zorgprofessionals van vandaag zijn studenten die een zorgopleiding volgen. Voor hen is het ook de eerste keer dat ze in het zorgtrainingscentrum zijn. Even wennen dus. Het duurt lang voordat het bad gevuld is. De verpleegster raad me aan om even op de stoel te wachten. Daar zit ik dan vijftien minuten in mijn onderbroek te wachten. Deze ongemakkelijke situatie deel ik met een net zo ongemakkelijke studente, die ook niet helemaal lijkt te weten wat ze met deze situatie aan moet. “Ga je nog wat doen vandaag Frans?”, vraagt ze. “Ja, ik word vanmiddag opgehaald door de taxi. Ik ga naar Schiphol. Ik ben piloot”.

Zorgafhankelijk zijn

Poedelnaakt een bad instappen, terwijl een onbekende toekijkt, dat is zogezegd een unieke ervaring. Het helpt wel om volledig op te gaan in je rol, en om te ervaren hoe het voor mensen is die dit dagelijks meemaken. Op momenten dat je niet zelf kunt bepalen wanneer je naar de badkamer gaat, en je privacy even niet meer bestaat, ervaar je heel goed wat het is om zorgafhankelijk te zijn. Na het bad droog ik me af onder toeziend oog van de verpleegkundige, en trek ik mijn kleren aan. In de woonkamer wacht het ontbijt, samen met de andere bewoners. Een van hen is een blinde vrouw, de ander een man met dementie, maar er is bijvoorbeeld ook een halfzijdig verlamde vrouw en een slechtziende.

Het Zorgtraingscentrum

De zorg in Nederland verandert snel. Studenten, docenten en zorgprofessionals moeten allemaal mee in deze verandering. Om op deze ontwikkeling in te spelen hebben onderwijsinstellingen, zorgorganisaties, zorgtechnologische bedrijven en overheden in de regio Zwolle het ZTC opgericht. Dit centrum bestaat uit drie labs: een wijkzorg, zorgethisch en een zorgtechnisch lab. De inleefsessies zijn onderdeel van het zorgethisch lab. Het project loopt van loopt van 2016 tot de winter van 2018/2019. Daarna zal het ZTC zonder subsidie verder moeten kunnen.

Ondertussen in het lab

De situatie in het zorgethisch lab wordt steeds chaotischer naarmate de dag vordert. De zorgstudenten van verschillende scholen, doen erg goed hun best, maar zijn duidelijk niet op elkaar ingespeeld en hebben moeite om al die nieuwe bewoners goed op hun ziektebeeld te kunnen beoordelen en begeleiden. Opeens lukt het een demente bewoner om te ontsnappen op een bakfiets. Later blijft een blinde bewoner alleen in haar bed achter terwijl de rest van de bewoners met activiteiten bezig is.

Blijven verbeteren

“Een inleefsessie is geslaagd als iedereen goed meedoet en in z’n rol blijft”, vertelt projectmanager van het zorgethisch lab Ria Blokzijl. “De voorwaarde is dat iedereen serieus en bewust de zorg ervaart, en dat studenten bewust hun competenties inzetten. We zijn nu aan het nadenken over hoe we dit in betere banen kunnen leiden. We hebben bijvoorbeeld een lesmodule van 80 uur geschreven. Deze module kan gebruikt worden om studenten voor te bereiden en om op terug te komen. De inleefsessie wordt dan een onderdeel van dat hele lesprogramma. Studenten bij Landstede, Deltion en Viaa gebruiken het nu al, en Windesheim gaat er ook mee bezig. We merken dat het veelbelovend is omdat we dan veel beter voorbereide studenten krijgen.”

Toneelstukje

Aan het einde van de sessie komen we allemaal samen voor een evaluatie. Voor de studenten is dit een leerzaam moment omdat zij van de simulanten direct feedback krijgen op hun handelen. Toch zijn de studenten over het algemeen niet zo positief over de inleefsessie. Zij hebben immers door middel van stages al de nodige praktijkervaring opgedaan. Zo’n inleefsessie zien ze dan eigenlijk als een toneelstukje. Een situatie waarvan ze weten dat het niet echt is, en daardoor is het moeilijk om geconcentreerd en professioneel te blijven.

De nieuwe zorgprofessional

Dat is ook de ervaring die Blokzijl deelt. “Zorgstudenten vinden het lastig om dingen buiten kaders te doen. Je vraagt van hen om zich in te leven in een rol die anders is dan zij gewend zijn. Een zorgstudent, dat is een praktische student, die wil gewoon dingen doen voor mensen. Maar de transitie in de zorg vraagt iets heel anders van de studenten. Zij kiezen eigenlijk voor een beroep waarbij ze dingen willen doen voor mensen. In de transitie vragen we om medewerkers die eigenlijk de cliënt moeten zien staan, en heel erg moeten letten op wat een cliënt nodig heeft. Ze moeten niet het werk uit handen nemen, maar juist die cliënt het werk laten doen. Dat vraagt een hele andere mindset van die studenten. Ze gaan van iets voor mensen doen naar het ondersteunen waar mensen het niet meer zelf kunnen. Dat vraagt echt een andere soort professionals. Dat vinden de studenten over het algemeen heel erg lastig.”

Een unieke ervaring

Het zorgethisch lab werkt niet volgens één vast programma. Zo zijn er bij sommige inleefsessies ook zorgprofessionals die simulanten verzorgen, of eerstejaars zorgstudenten zonder praktijkervaring die elkaar verzorgen. De inleefsessie was voor mij echt een openbaring. De faciliteiten en de inrichting van het lab geven je echt de indruk dat je in een verpleeghuis bent. Mocht je een keer willen ervaren hoe het is om afhankelijk te zijn van zorg, dan is een inleefsessie echt een aanrader. Bovendien help je daarmee ook nog eens een klein beetje mee aan een betere zorg in Nederland.

Kijk voor meer informatie op: www.zorgtrainingscentrum.nl

Geplaatst op: 25 apr 2017

© 2016 Copyright, All rights reserved

Made by Grphx & Webrr