Let op! Uw browser is verouderd, dit kan negatief effect hebben op de gebruikerservaring. Download Chrome
X
7 juli 2020

BLOG: Tijd om de regie bij de zorgprofessional neer te leggen

Blog

De Coronacrisis maakt iets ongelofelijk duidelijk: veel zorginstellingen voelen zich gevangen in het oerwoud van wet- en regelgeving. Zorgautoriteiten en belangenclubs beseffen dat. Zo gaat Zorginstituut Nederland soepeler om met bevoorschottingen ter beperking van liquiditeitsproblemen bij zorginstellingen. Het Niaz stelt de audits uit, zodat zorgorganisaties meer tijd hebben voor hun primaire taken. Onder druk wordt alles vloeibaar, bestaat dus echt.


Auteur: Jan Pol, directeur van Ecare

Veilige leefomgeving voorop

Fantastisch nieuws, maar wel even slikken voor zorginstellingen die hun complete bedrijfsvoering rondom het voldoen aan wet- en regelgeving hebben georganiseerd. Zorgverleners die gewend zijn aan registratie van hun taken in tijdseenheden, krabben zich achter de oren. Dat is nu even niet nodig. Kwetsbare mensen een veilige leefomgeving bieden. Dat staat voorop. Veel hoger dan administratieve regelgeving. Ja, zelfs hoger dan economische groei. De intelligente lockdown is vooral gericht op het temmen van het virus. Nederland houdt zich eraan en dat is knap.

Wensen van cliënt als vertrekpunt

Wat ik ook knap vind, is de houding van zorgorganisaties die de zorg rondom de cliënt als uitgangspunt hebben genomen. Al lang voor de uitbraak van de Corona-pandemie. Deze organisaties nemen de wensen van de cliënt als vertrekpunt en hebben daarom heen hun bedrijfsvoering opgetuigd. Via slimme automatisering krijgen ze het stap voor stap voor elkaar dat de zorgprofessionals kunnen zorgen terwijl administratieve taken steeds meer automatisch gaan.


Top down managementdenken los laten

In de woon- en wijkzorg staan budgetten onder druk. Om kostenreductie te realiseren, zijn steeds meer thuis- en wijkzorgorganisaties overgegaan op het model waarbij de regie bij de zorgteams ligt. Er ontstaat ook interesse in de gehandicaptenzorg voor deze organisatievorm. Dat gaat niet over één nacht ijs; het vergt een hele transitie. Er zijn genoeg voorbeelden van mislukte pogingen om zelfsturende teams op te tuigen. De reden hiervan is dat die organisaties het lastig vinden om het traditionele top down managementdenken los te laten. Maar als bestuurders het gedachtegoed van ‘verantwoordelijkheid laag in de organisatie neerleggen’ omarmen, dan is de kans op succes significant. Uiteraard is het zaak om te voldoen aan wet- en regelgeving, maar deze taak ligt verankerd in de uitgangspunten: leuk werken, goede zorg en financieel gezond.

Doorgeschoten regeldruk

Er is nog geen onderzoek gedaan of zorgteams met een hoge beslissingsbevoegdheid tijdens een pandemie beter functioneren dan traditioneel georganiseerde zorginstellingen. Het zou me overigens niet verbazen dat zorgprofessionals die zich puur focussen op levens redden, betere resultaten boeken. Uit de bewegingen van de zorgautoriteiten concludeer ik voorzichtig dat de regeldruk is doorgeschoten. Zou het coronavirus de regelzucht voorgoed beperken?


Wetsvoorstel gegevensuitwisseling

Gelukkig zijn er goede voortekenen. Ketenzorg lijkt van de grond te komen via het Wetsvoorstel gegevensuitwisseling. De Tweede Kamer heeft de minister van Medische Zaken onlangs gevraagd om de regie te nemen over elektronische uitwisseling van gegevens tussen zorgverleners.


Systemen openstellen

Waarom dat nodig is, illustreert het voorbeeld van het Centraal Bureau voor de Statistiek uit 2019: 70% van de 65 plussers heeft een chronische ziekte. Van de mensen boven de 75 jaar heeft 63% twee of meer chronische ziektes en 32% drie of meer. Deze mensen hebben met verschillende zorgverleners te maken; binnen en buiten de zorginstelling. De zorgverleners werken in verschillende systemen die met elkaar gegevens moeten kunnen uitwisselen.

Belang van gegevensuitwisseling

Over de realisatie daarvan praten we al heel erg lang met elkaar, maar de voortgang vordert met een slakkengangetje. Sommige partijen zoals leveranciers van financiële systemen, staan al een tijd open voor koppelingen. Maar ontwikkelaars van bijvoorbeeld EPD, HIS en AIS zien het nog niet zitten om hun systemen open te stellen voor gegevensuitwisseling met ketenpartners. Als reden noemen leveranciers vaak de complexiteit van deze exercitie zonder dat er direct een positieve business case tegenover staat. Gelukkig zien belangenverenigingen het belang in van gegevensuitwisseling. Zo is er het Versnellingsprogramma Informatie-uitwisseling Patiënt en Professional van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen. Dat initiatief stimuleert gegevensuitwisseling in de ziekenzorg.


Laatste zetje

Nictiz stimuleert met de zorginformatiebouwstenen (zibs) een veilige, betrouwbare en eenduidige gegevensuitwisseling van medische gegevens in alle zorgsectoren. Kortom, er zijn genoeg initiatieven die ketenzorg ondersteunen. De techniek is er klaar voor. Geeft de coronacrisis de transitie naar regie bij de zorgverlener en ketensamenwerking het laatste zetje?